Moje hobby, mój świat

 Niektórzy lubią poezję

Poezję -
tylko co to takiego poezja
Niejedna chwiejna odpowiedź
na to pytanie już padła
A ja nie wiem i nie wiem i trzymam się tego
jak zbawiennej poręczy

                (Wisława Szymborska)   

Literatura jest najważniejszym, oprócz sztuki, wytworem ludzkiej myśli. Poezja jest najwcześniejszą formą literacką znaną już w starożytnej Grecji, odgrywa zatem niemałe znaczenie nie tylko w historii literatury, ale jest także jednym  z najstarszych przejawów kultury duchowej. Mimo  że poezja istnieje w ludzkiej świadomości od zawsze, to nikt nie potrafi jednoznacznie powiedzieć, czym jest  tak naprawdę. Nie umieją jej zdefiniować przede wszystkim sami poeci, o czym świadczą słowa polskiej noblistki Wisławy Szymborskiej w wierszu Niektórzy lubią poezję. Podzielam jej fascynację i lęk oraz  traktowanie poezji jako czegoś niezwykłego i tajemniczego.

Dlaczego piszę? Robię to nie tylko dlatego, że twórczość Wisławy Szymborskiej była moją pierwszą poetycką fascynacją, ale przede wszystkim dlatego, że twórczość poetycka jest moją wielką pasją.

Czasami współczuję ludziom, którzy nie lubią literatury, a w szczególności poezji. Gdyby wiedzieli, jak dużo tracą, żałowaliby. Niestety, poezję się albo kocha, albo nienawidzi, nie można żywić dla niej letnich uczuć. Mam wielkie szczęście, że należę do nielicznego grona jej wielbicieli, ponieważ to dzięki niej odkryłam świat piękniejszy niż można to sobie wyobrazić. Tylko poezja potrafi wyrazić tak wiele skrajnych uczuć, ukazując różne oblicza ludzkiej egzystencji i tylko ona potrafi tak barwnie ''obmyślać świat'', o czym wie doskonale polska noblistka. Kiedyś zakochałam się w jej poezji i chyba jej kochać nie przestanę, choć z biegiem czasu muszę żywić to uczucie także dla innych twórców takich jak Czesław Miłosz czy Zbigniew Herbert. Moja fascynacja poezją współczesną nie gaśnie, wprost przeciwnie - rozwija się, czego przejawem jest także moja własna twórczość, którą miałam okazję zaprezentować na ''Spotkaniu na schodach'' 20 marca 2015 roku  w naszym liceum. 

***

ambiwalencja uczuć

ekshibicjonizm myśli

ciągła modlitwa

proszę o jeszcze jeden dzień

by zdążyć przed Panem Bogiem

posprzątać mieszkanie

                                   zdążyć przed Panem Bogiem                                     

nakarmić kota

                   zdążyć przed Panem Bogiem                   

                                                     urodzić dzieci                                                          

zdążyć przed Panem Bogiem

nauczyć się kochać

zdążyć przed Panem Bogiem

odnaleźć sens

zdążyć przed Panem Bogiem

przyjdź Królestwo Twoje

proszę o jeszcze jeden dzień

bądź wola Twoja

proszę o jeszcze jeden dzień

jako w Niebie tak i na Ziemi

proszę o jeszcze jeden...

***

jest

wymodliłam go sobie

wymodliłam go sobie

na przemian grożąc i błagając

z płaczem i krzykiem na ustach

ja desperatka bezradna

chora z ambicji

wymodliłam go sobie

wymodliłam go sobie takiego

jaki przede mną stoi

szeptem łkających ust

drżeniem bezsilnych dłoni

szałem umysłu ulotnym marzeniem

pragnieniem siłą woli

jest

wymodliłam go sobie

ja desperatka bezradna

dziecko szczęścia

wymodliłam...

2013 r.

***

grzesz

przeklinaj Boga

i grzesz

zabijaj cudzołóż kradnij

grzesz

pluj na Boga

i grzesz

przeklinaj Boga

i grzesz

rozdzieraj szaty

i grzesz

żałuj i grzesz

żałuj i grzesz

żałuj i grzesz

myśl, że jesteś

dobrym łotrem

27.03.2014r.

Ania

Grafika:

http://i.istockimg.com/file_thumbview_approve/20508641/3/stock-photo-20508641-quill-pen-and-inkwell.jpg

http://krdp.fm/wp-content/uploads/poeta1.jpg

Podróże kształcą

 Zamość - perła renesansu

 

 

Nic  (...) nie świadczy bardziej o jego miłości ojczyzny,

jak to właśnie miasto, 
które własnym sumptem od fundamentów wybudował, 
potężnymi murami i basztami 
przeciw napadom nieprzyjaciół wzmocnił  
 i od swego imienia Zamościem nazwał.

(…) w ten sposób pozostawił on pamiątkę po sobie,

 od piramid i pomników trwalszą, nie tylko w Polsce,

ale również całej Europie.

                                                                                         (Georgius Dousa)

Kim był założyciel Zamościa, twórca „pamiątki od piramid trwalszej”? Kariera polityczna i gospodarcza Jana Zamoyskiego należy do najbardziej błyskotliwych w historii Polski. Ojciec, nie mogąc mu pozostawić fortuny, postawił na wykształcenie syna. Początkowo uczył się on w pobliskim Krasnymstawie, a potem w Strasburgu, Paryżu i Padwie. Już podczas studiów padewskich dał się poznać jako wybitnie utalentowany młody naukowiec i organizator.  Po powrocie do kraju został sekretarzem królewskim, w wieku 33 lat kanclerzem, cztery lata później zaś  - hetmanem wielkim koronnym. Młody hetman i kanclerz był zarazem jednym z najznakomitszych umysłów Rzeczpospolitej, utrzymującym kontakty z elitą intelektualną ówczesnej Europy. W wieku 38 lat, 10 kwietnia 1580 roku  wydał akt fundacyjny miasta Zamościa, który 12 czerwca tegoż roku potwierdził swym przywilejem król Stefan Batory.

Zaprojektowanie miasta i najważniejszych jego budowli Zamoyski zlecił włoskiemu architektowi - Barnardo Morando. Wybrano miejsce dogodne  do obrony i w ciągu kilkunastu lat powstało duże trzytysięczne miasto, wzniesione według najnowszych koncepcji urbanistycznych. Położenie na skrzyżowaniu ważnych szlaków komunikacyjnych, prowadzących z Wilna   do Krakowa i ze Lwowa do Gdańska, oraz liczne przywileje przyczyniły się do dynamicznego rozwoju Zamościa. Bezpieczeństwa mieszkańców strzegły potężne fortyfikacje bastionowe oraz system fos i zalewów. Mimo wielu burz dziejowych, Zamość przetrwał do naszych czasów w stanie doskonałym. Wyjątkową rolę, jaką odegrał w historii Polski, a przede wszystkim w światowej architekturze i urbanistyce, potwierdza wpisanie  w 1992 roku zamojskiego Starego Miasta na Listę Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO.

 

Miasto idealne. W przypadku Zamościa najpełniej udało się zrealizować marzenia XVI - wiecznych włoskich urbanistów i filozofów o mieście idealnym. Zamość został tak zaprojektowany, by idealnie łączyć przestrzeń i funkcję. Miasto stało się również ogniskiem postępu i nauki, kultury i sztuki, czemu sprzyjały: Akademia Zamojska - jedna z najlepszych szkół wyższych w ówczesnej Polsce, funkcjonująca przy niej drukarnia, a także życie kulturalne na dworze hetmana.

Zamość był stolicą „państwa zamojskiego”- Ordynacji Zamojskiej, stąd założyciel starał się stworzyć w nim wszelkie niezbędne stolicy instytucje. Przykładem tego jest kolegiata zamojska, która dla ordynacji odgrywała podobna rolę, co katedra wawelska dla całej Rzeczypospolitej. Kolegiata była centrum kultu religijnego. W niej ordynaci składali przysięgę na wierność Statutom Ordynacji, wreszcie w jej podziemiach zostali pochowani.  Zamoyski  i Morando, planując miasto nawiązali do koncepcji antropomorficznych. W przypadku Zamościa  głową  był pałac właścicieli, kręgosłupem - arteria łącząca go z głównym rynkiem i bastionem siódmym (obecna ul. Grodzka), ramionami  - arteria poprzeczna z kolegiatą i akademią (dzisiejsza ul. Akademicka), organami wewnętrznymi  - 3 miejskie rynki i ich otoczenie,  a bastiony - rękami i nogami służącymi do obrony.

Twierdza Zamość. „W swej blisko trzystuletniej historii zamojska twierdza nigdy nie została zdobyta szturmem przez obce wojska”. Chrztem bojowym Zamościa było oblężenie przez wojska kozackie pod dowództwem Bohdana Chmielnickiego w 1648roku.  Po dwutygodniowym oblężeniu Kozacy odstąpili od murów miasta. Także 8 lat później  Zamość jako jedna z trzech polskich twierdz, obok Gdańska i Częstochowy, oparł się potopowi szwedzkiemu. Szczególnie burzliwy był dla zamojskiej twierdzy wiek XIX. W 1813 roku przez dziewięć  miesięcy opierała się oblegającym ją wojskom rosyjskim

Pamiątką po tym oblężeniu są specjalnie bite monety: brązowe -  6 groszy  i srebrne 2 złote. W 1821 roku  Zamoyscy zrzekli się praw do miasta w zamian za dobra ziemskie. Od tego czasu Zamość był twierdzą rządową. W 1831roku,  po upadku powstania listopadowego, Zamość po wielomiesięcznym oblężeniu został poddany jako ostatnia twierdza powstańcza. Od powstania Zamościa jego fortyfikacje były stale modernizowane, by sprostać rozwijającej się technice wojennej. Również pod tym względem wiek XIX był szczególny. Nie tylko wzmocniono mury miasta, wzniesiono potężne nadszańce i nowe bramy, ale również na przedpolu powstały liczne budowle, na przykład rotunda, która miała uniemożliwić wrogom zbliżenie się do murów miasta. Mimo to, postęp techniki spowodował, że w 1866 roku  postanowiono twierdzę zlikwidować. Polegała ona na wysadzeniu części fortyfikacji w powietrze. To, co dziś pozostało, daje wyobrażenie o jej dawnej potędze.

Na styku kultur. Przystępując do budowy Zamościa,  Jan Zamoyski chciał, aby zamieszkiwali w nim tylko Polacy wyznania katolickiego. Wkrótce jednak  w latach 1585, 1588, 1589 wydał przywileje lokalizacyjne dla Ormian, Żydów sefardyjskich i Greków. Tym samym Zamość stał się miastem wielokulturowym. Oprócz wspomnianych Ormian, Greków i Żydów, do Zamościa przybywali kupcy i rzemieślnicy z Holandii, Niemiec, Szkocji i innych krajów. Do umiędzynarodowienia miasta przyczyniła się też Akademia Zamojska, do której przyjeżdżali studenci z całej Europy. W XIX wieku, gdy Zamość po upadku Księstwa Warszawskiego znalazł się w zaborze rosyjskim, osiadło tu wielu Rosjan. Przed II wojną światową w 28 - tysięcznym Zamościu mieszkało ponad 10 tysięcy osób pochodzenia żydowskiego. Nie byli to już Żydzi sefardyjscy z południowej Europy, których sprowadził Jan Zamoyski, lecz zamieszkujący Europę Środkową Żydzi aszkenazyjscy. Większość z nich zginęła w oddalonym od Zamościa o 40 km obozie zagłady w Bełżcu. Do dziś pozostało wiele śladów wielokulturowości Zamościa. To: synagoga, stary cmentarz prawosławny,  dawna cerkiew grecka, kamienice ormiańskie.     

                                                                       

Ewa

Grafika:

http://www.zamosconline.pl/img/wiad/streetview-1.jpg

http://pu.i.wp.pl/bloog/21397321/47164718/zamoyski_ZG_big.jpg

http://images.ioh.pl/zajawki/11/foto-monety-400x_01.jpg

http://www.katalogmonet.pl/images/newsy_2015/NIEMCZYK_8/8-21.jpg

http://pwszzamosc.pl/skafander/wp-content/uploads/2013/08/Jan-Pawe%C5%82-Lelewel-panorama-twierdzy-zamojskiej-grafika-z-lat-1818%E2%80%931824.jpg