30 maja 2026

Myśli o wychowaniu

 

    Dlaczego tak mało czytamy?


Książki są bramą, przez którą wychodzisz na ulicę […]

Dzięki nim uczysz się, mądrzejesz, podróżujesz,

marzysz, wyobrażasz sobie,

przeżywasz losy innych,

swoje życie mnożysz razy tysiąc.

(Arturo Pérez-Reverte)

 

Czytamy mało książek. Według badań, prawie 60% Polaków nie przeczytało w ostatnim roku ani jednej książki. A przecież w tym samym czasie wielu z nas spędziło wiele godzin na scrollowaniu telefonu. Co się stało z przyjemnością czytania? Jeszcze kilkanaście lat temu czytanie książek było codziennością - czytało się w szkole, na wakacjach, przed snem. Dziś czytanie kojarzy się z obowiązkiem, stratą czasu, czy wręcz nudą. 

Książka a telefon. Jednym z powodów, dla których czytamy coraz mniej książek jest to, że przegrywają one z telefonem. Telefon zawiera wiele różnorodnych aplikacji, można na nim oglądać filmy, seriale oraz można korzystać z mediów społecznościowych. Działa szybko, nie trzeba użyć wysiłku, bo wszystko jest w nim gotowe. Książka wymaga czegoś więcej: czasu, skupienia, ciszy. Trzeba się zatrzymać, przeczytać oraz pomyśleć. Nie gwarantuje, że wszystko szybko zrozumiemy i zapamiętamy, nie każda książka jest prosta w zrozumieniu. Telefon daje bodźce, a książka daje treść. Telefon rozprasza, książka wycisza.  Coraz częściej dostrzega się problem u dzieci i młodzieży z koncentracją uwagi ,co wynika m.in. z technologii mobilnej. Wyniki badania wykazały, że średnio 9,5% uczniów, którzy dość często używali mediów cyfrowych, ma objawy ADHD. U uczniów, którzy korzystali z mediów cyfrowych bardzo często, ten wynik wynosi 10,5%.  

Książki nie są modne. W miejscach publicznych najczęściej rozmawiamy o grach, o mediach społecznościowych, o filmach  oraz o innych rozrywkach, które nie mają nic wspólnego z książkami. To tak jakby książki nie były „modne”. Mało kto pochwali się, że przeczytał interesującą książkę. Czytanie książek jest postrzegane jako zajęcie dla nudziarzy oraz kujonów. A przecież książki to więcej niż samo czytanie - jest to poznawanie siebie oraz świata. Książki uczą nas, przekazują wiele wartości przydatnych w życiu. Arturo Pérez-Reverte, hiszpański powieściopisarz o książkach powiedział: „Pomagają odpędzić różne złe rzeczy – samotność, upiory […] Czasem się zastanawiam, jak możecie znieść to wszystko wy, którzy nie czytacie”.

Brak czasu. To podobno również jeden z częstszych powodów nieczytania książek. Ale czy na pewno nie mamy czasu? Może to jest jedynie wymówka, bo tak naprawdę chodzi o to, że czytanie wymaga skupienia i wysiłku umysłowego. Trzeba zrozumieć zawarty w książkach kontekst filozoficzny, psychologiczny, historyczny lub społeczny. Czasami wyjaśnić sobie nieznane pojęcia. Jednak nikt nie każe czytać całej książki od razu. Można rozłożyć sobie czytanie w czasie, spokojnie zagłębić się w książkę,  a wtedy lektura może stać się przyjemnością.   Nic nie jest tu niemożliwe, liczą się chęci.

Warto dać książkom szansę. Nie chodzi o to, aby od razu wszyscy rzucili telefony i zaczęli czytać książki. Chodzi tu o to, aby spróbować - można zacząć od 10 minut dziennie. Można też zacząć od niewielkich książek i spróbować znaleźć w czytaniu przyjemność. Warto też wiedzieć, że według badań osoby regularnie  czytające literaturę piękną wykazują się większą empatią i mają lepsze relacje z ludźmi. Książka nie narzuca się, nie zmienia co chwilę obrazów. Wymaga ciszy, skupienia i wyobraźni, ale w zamian oddaje swoją głębię. Masz czas poznać bohatera, wejść w jego emocje, uczucia, myśli  i to wszystko zostaje z tobą na długo. Ostrożnie z telefonem. Daje rozrywkę na teraz, szybko się wciągasz, ale... równie szybko się nudzisz. TikTok, Instagram, YouTube - działają jak cukier: intensywnie, lecz na krótko. Potem i tak czujesz zmęczenie, przesyt. I choć wydaje się, że odpoczywasz, to twój mózg działa na pełnych obrotach bez chwili na prawdziwy reset.

Kiedy ostatni raz daliście szansę książce? Może nie każda was porwie, ale na pewno gdzieś czeka ta jedna, idealna. Może czas właśnie ją znaleźć?

katixx


Grafika:

https://img.freepik.com/darmowe-wektory/recznie-rysowane-koncepcja-dzien-ksiazki-swiata_23-2148481517.jpg?t=st=1745750504~exp=1745754104~hmac=27360293e544ac587a6cfef1fb7e00dfe6b1329f83ca6839cec1b4e1ad417207&w=740

https://img.freepik.com/vettori-premium/cartone-animato-ragazzo-e-ragazza-che-usano-gli-smartphone-bambini-e-dipendenza-da-smartphone_125371-262.jpg

https://img.freepik.com/darmowe-wektory/dziewczyna-czytajaca-ksiazke_1308-173319.jpg

23 maja 2026

Spotkanie ze sztuką

 

Melancholia w rockowym wydaniu

 

 

Życie bez muzyki jest błędem.

(Fryderyk Nietzsche)


Słuchając muzyki, często szukamy czegoś, co do nas pasuje. Czasem chcemy się odstresować, czasem poczuć energię, a innym razem po prostu zatracić się w emocjach. Dla mnie zespołem, który potrafi to wszystko połączyć, jest HIM.

Zespół HIM powstał w Helsinkach, stolicy Finlandii, w 1991 roku. Wówczas -  na przełomie lat 80. i 90. - w Finlandii panowała fascynacja gotykiem, a w sąsiadującej Norwegii sukces odnosił black metal. Te właśnie nurty muzyczne   ukształtowały Ville Valo,  wokalistę i głównego twórcę zespołu HIM. Najpierw razem ze szkolnymi  kolegami grali pod nazwą His Infernal Majesty, a  po pewnym czasie nazwę zespołu skrócili do HIM.  Choć zespół na początku działał tylko przez krótki czas, to na dobre powrócił  w 1995 roku, tworząc muzykę, która łączyła ciężkie i mroczne brzmienia z romantycznymi tekstami. Wpływ na kształt i postrzeganie zespołu miał Ville Valo, stylizujący się trochę na gotyk,  zawsze  widziany z papierosem i melancholijnym spojrzeniem. I to on, po ponad dwudziestu latach na scenie, ogłosił zakończenie działalności HIM.

Pierwszy album - „The Greatest Lovesongs vol. 666” – był inspirowany przede wszystkim twórczością amerykańskiej grupy muzycznej Type O Negative.  Teksty piosenek dotyczyły miłości oraz śmierci i  ten temat był  kontynuowany w następnych utworach. I tak na przykład  piosenka „Your Sweet 666” – opowiadała  o miłości do osoby, która rani,  ale nie można przestać jej kochać.  Album wydany w 1997 roku szybko przyniósł  muzykom sławę w Finlandii. Chciano  przyporządkować zespół do konkretnego gatunku muzycznego, lecz nie było to możliwe. Z jednej strony muzycy grali rock i metal – ich piosenki charakteryzowało brzmienie gitar, mocny rytm, czasem mroczne melodie połączone z niskim głosem Villego. Z drugiej strony,  teksty opowiadały o miłości, tęsknocie, rozstaniach i cierpieniu. Nie było to jednak typowo „popowe” – przesłodzone i zawsze szczęśliwe - podejście do miłości. HIM pokazywał ciemniejsze strony uczucia: cierpienie, stratę, brak nadziei. Muzycy stworzyli nowy gatunek -  love metal. HIM nie jest jedynym zespołem, który wykonuje ten rodzaj muzyki, jednak z pewnością jest najpopularniejszym z nich.

Drugi album – „Razorblade romance”  - przyniósł zespołowi sławę nawet w USA, gdzie trudno jest przebić się zespołom spoza anglojęzycznych krajów. Album zawiera takie hity jak „Join Me”, „Poison Girl” i  „Right Here In My Arms” (jedna z moich ulubionych piosenek), które ostatnio znowu zaczęły zyskiwać popularność w Internecie.

Jedną z rzeczy, które wyróżniają zespół, jest jego symbol, czyli heartagram. To połączenie serca i pentagramu stworzył Ville Valo. Zawarł w nim styl piosenek  HIM, łączący  miłość i śmierć, romans i mrok. Charakterystyczne dla zespołu  jest również użycie liczby 666. W kulturze ta  liczba jest powiązana z postacią szatana oraz jego wyznawców. W przypadku HIM, użycie liczba 666 ma charakter czysto symboliczny, powiązany z tradycją  rock ’n’ rolla.

Jeśli tak jak, ja lubisz muzykę, która ma mroczny klimat i opowiada o uczuciach, ale nie jest przesłodzona – HIM na pewno ci się spodoba. Nawet jeśli na co dzień słuchasz rapu, popu albo trapu, spróbuj. Myślę, że te mroczne melodie cię zaskoczą. HIM to nie tylko muzyka – to emocje, to klimat, to opowieść o miłości, która nie zawsze kończy się dobrze.

Maja

 

Grafika:

https://steemit.com/writing-reviews/@davidfar/a-review-about-the-sacrament-by-finnish-band-him

https://en.wikipedia.org/wiki/Greatest_Lovesongs_Vol._666#/media/File:HIM-GreatestLovesongsVol666.jpg

https://cdn.kultura.onet.pl/1/NHSk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9kOTM3YThkZjMyMWMzMGRlYWJhZjdlZWRiZTZkZTMyMi5qcGeSlQMAJs0CVM0BT5MFzQSwzQJ23gACoTAHoTEE

https://images.seeklogo.com/logo-png/6/1/him-logo-png_seeklogo-66946.png