Przeczytane, przemyślane, skomentowane

 

             Historia LEGO

 

Pobudzają wyobraźnię,

przekazują wiedzę o świecie,

są świetnym sposobem na wspólne spędzanie czasu

i dobrą  zabawą.

Klocki LEGO to nie zwykłe zabawki – to coś znacznie więcej.

(Krzysztof Mirończuk)

 

Klocki LEGO®  to  popularna  zabawka  bardzo lubiana  zarówno przez dzieci,  jak i dorosłych,  oraz ważny element dzisiejszej popkultury. W ciągu roku firma LEGO produkuje w Danii, na Węgrzech, w Chinach  i  Meksyku ponad 36 miliardów klocków, czyli około 1140  na sekundę! Z pewnością  każdy  zna te klocki, ale czy zna ich historię?

Twórcą  LEGO był Ole Kirk Christiansen – duński stolarz tworzący meble i zabawki. W 1932  roku  z  powodu kryzysu gospodarczego  skupił się tylko na produkcji zabawek. W ten sposób w Billund powstała firma LEGO®, której nazwa pochodzi od duńskich słów: leg godt – (baw się dobrze). Christiansen w pierwszych latach swojej działalności tworzył drewniane figurki ( z czasem wprowadził  lalki i samochodziki). Drewniane klocki  stanowiły podstawę dla plastikowych klocków, które możemy dziś znaleźć na sklepowych półkach. Po śmierci  założyciela (w 1958 roku)  firmę  przejął jego syn Godtfred, który  poszerzał ofertę, a także drewniane klocki zastąpił plastikowymi.

Od momentu powstania pierwszych klocków LEGO  firma nieustannie się rozwijała i wprowadzała nowe technologie produkcji. W latach 50. i 60. XX wieku  pojawiły się nowe kształty klocków (na przykład  kolumny, drzwi, dachy czy okna), co pozwoliło na tworzenie bardziej złożonych i realistycznych budynków i pojazdów. Dodatkową zachętą były nowe kolory: żółty, niebieski, czerwony. W latach 60. i 70. XX w. LEGO wprowadziło automatyzację produkcji, co przełożyło się  na zwiększenie wydajności i obniżenie kosztów produkcji, a tym samym –na   zwiększenia sprzedaży na światowych rynkach.

W 1968 roku  w duńskim Billund  utworzono pierwszy LEGOLAND, czyli park rozrywki poświęcony tej zabawce. Do dziś powstało ich łącznie dziesięć. Przełomowym momentem dla firmy stało się stworzenie w 1974 roku pierwszych minifigurek – kilku klocków, które łącząc się, tworzą żółtą figurkę przypominającą człowieka. Ich masową produkcję rozpoczęto jednak dopiero cztery lata później. W latach 90. XX wieku  LEGO zaczęło wprowadzać nowe kolory i wzory, co pozwoliło na jeszcze większą personalizację zabawek. Wprowadzenie nowych technologii (takich jak druk 3D) umożliwiło tworzenie bardziej skomplikowanych i realistycznych modeli. Na zdjęciu niżej: Policjant – pierwsza minifigurka LEGO z 1978 roku.

Firma nieustannie się rozwijała i biła rekordy popularności oraz nieustannie poszukiwała sposobów na ulepszanie swoich produktów. W latach 80. i 90. pojawiły się  modele:  dla młodszych dzieci LEGO DUPLO®  oraz klocki z serii LEGO® Technic dla starszych i bardziej zaawansowanych użytkowników. Dzięki temu klocki LEGO stały się jeszcze bardziej dostępne i atrakcyjne dla różnych grup wiekowych.

Czynnikiem, który w dużej mierze przyczynił się do popularności LEGO na całym świecie,  jest ogromna i zróżnicowana oferta, podlegająca częstym zmianom. Wśród zestawów LEGO  każdy znajdzie coś dla siebie.  Do 1999 roku  LEGO produkowało jedynie klocki bez licencji, czyli modele  własnego autorstwa. Z czasem zaczęły powstawać  klocki na  licencji  STAR WARS,  co zapoczątkowało  współpracę markami: MARVEL, Disney, DC, MINECRAFT, Nintendo. 

W  1998 roku  powstała pierwsza gra wideo poświęcona  klockom – Lego Creator, stworzona   z myślą o dzieciach lubiących konstruować całe miasta  z klocków LEGO. Prawdziwym fenomenem stała się jednak gra wydana w 2005 roku - Lego Star Wars: The Video Game.  Jest ona oparta na  sadze „Gwiezdne wojny”.  Następcą „Gwiezdnych wojen”  były takie gry  jak LEGO Harry Potter, LEGO Batman, LEGO Indiana Jones, LEGO Marvel Superheroes.  Najnowszą z nich jest LEGO Fortnite, wydany na początku grudnia 2023 roku. 

Klocki LEGO wydają się z pozoru zwykłą plastikową zabawką. Nic bardziej mylnego! Psychologowie są zdania, że  zabawa klockami LEGO  wpływa na  rozwój  inteligencji emocjonalnej - uczy, jak radzić sobie z trudnościami i jak osiągać cele. Wspiera  także  rozwój wyobraźni.  

P.D

 

Grafika:

https://wielkiszczupak.pl/data/include/cms//Zalozyciel_Lego.png

https://www.visitdenmark.com/sites/visitdenmark.com/files/2019-06/LLBR-Legoland.jpg

https://figurkoweramki.pl/wp-content/uploads/2020/12/Policjant-pierwsza-minifigurka-LEGO-585x879.jpg

https://carsfreaks.pl/userdata/public/gfx/882/No-Original-Box-8600_technic-sporty-wyscigowe-samochodowe-klo_variants-0.jpg

Co w trawie piszczy?

 

Wielki Tydzień w polskiej tradycji

 

 

Ważna jest tradycja,

dbanie o pewne niezmienne formy wspólnego życia.

Coś stałego, do czego się wraca jak do domu.

Nie do mieszkania.

(Katarzyna Grochola)

Wielki Tydzień. Tydzień między Niedzielą Palmową i  Niedzielą Wielkanocną wiąże się z wieloma zwyczajami  ludowymi, które są pielęgnowane od pokoleń. Uzupełnione o wierzenia i normy społeczne, tworzą tradycję, która jest jednym ze składników tożsamości regionalnej i narodowej. Jest bardzo ważna, ponieważ wprowadza ład do życia codziennego, wdraża zasady moralne, estetyczne i społeczne. Zwyczaje związane z Wielkim Tygodniem  są połączeniem chrześcijańskich i pogańskich  elementów– obrzędów liturgicznych i zwyczajów ludowych.

Niedziela Palmowa. Jest pamiątką przybycia Chrystusa na święto Paschy do Jerozolimy, gdzie witano  Go liśćmi palm daktylowych (symbolem światła, boskiej natury, płodności).W Polsce palmy kiedyś robiło się z gałązek wierzbowych, witek leszczyny i pędów wiecznie zielonych roślin (sosny, cisu, bukszpanu, barwinka lub  tui). Do żywych  gałązek  dodawano suche  trawy –jako znak nierozerwalności życia i śmierci. Poświęcona palma była przechowywana (za świętymi obrazami),  ponieważ strzegła domu i gospodarstwa przed piorunami i pożarem. Wierzono również, że ma moc leczenia, połykano więc  bazie (od bólu gardła i przeziębienia), a także chłostano się witkami (od wszelkich chorób). Palmę po roku palono, a jej popiół rozsypywano na polu lub posypywano głowy w Środę Popielcową.

Początek Wielkiego Tygodnia. To czas gruntownych porządków w domu i w obejściu. Ponieważ  okres przedświąteczny zbiega się z wiosną, gospodarze  sadzili  i szczepili drzewka z wiarą, że będą pięknie rosnąć i owocować. Gospodynie bieliły izby, ozdabiały je, wypychały sienniki świeżym sianem (lub słomą), wietrzyły pierzyny i ubrania, szorowały podłogi, stoły i ławy. Robiono również porządki wokół domu. Miały one symboliczny sens - wymiatanie zimy oraz  zła i chorób. Do oczyszczania duszy natomiast, służyła przedświąteczna spowiedź. Dziewczęta  robiły pisanki, a chłopcy – kołatki (do klekotania w czasie nabożeństw w Wielkim Tygodniu, ponieważ milkną wówczas dzwony). W Wielką Środę zaczynała się obserwacja przyrody,  ponieważ zapowiadała pogodę na cały rok: środa- wiosnę, czwartek – lato, piątek- jesień, a sobota – zimę. Na zdjęciu wyżej: jeden z modeli kołatki.

Wielki Czwartek. Jest  obchodzony na pamiątkę Ostatniej Wieczerzy. W kościołach milkną dzwony i organy, a rozbrzmiewają kołatki.  W niektórych świątyniach kapłani (na wzór Chrystusa)  myją nogi dwunastu osobom. Dawniej  po wieczornym nabożeństwie w domach odbywały się postne wieczerze, na które były zapraszane również  dusze przodków, a  przybycie miał im ułatwiać blask ognia przy kapliczkach i na rozstajach dróg. Jeszcze na początku XX wieku  w Wielki Czwartek  (lub w Wielką Środę) palono kukłę Judasza, który zdradził Chrystusa. Towarzyszyły temu obrzędowe śpiewy oraz  klekot kołatek. Bywało też, że kukłę zrzucano z kościelnej wieży lub dzwonnicy. 

Wielki Piątek. Jest pamiątką Męki i Śmierci Chrystusa, więc w kościołach krzyże zakrywa się filetowym żałobnym materiałem, wygasza światła, usuwa kwiaty, a także zdejmuje obrus z ołtarza, otwiera puste tabernakula (hostie znajdują się w ciemnicy). Dawniej  w domach  również zachowywano żałobę: zasłaniano lustra, zatrzymywano zegary, cicho rozmawiano. Na Zachodzie Polski oraz na Śląsku był zwyczaj Wielkopiątkowej Wody. Wierzono w siłę wody, która w momencie przejścia z Wielkiego Czwartku na Wielki Piątek nabywała szczególnej mocy […]  należało iść do niej boso, przed świtem i w milczeniu. Ciała nie wycierano, woda miała wyschnąć na skórze.( Beata Kiszel) W zależności od regionu, wielkopiątkowa woda miała kontekst zdrowotny lub religijny.

Wielka Sobota. W  tym dniu są święcone pokarmy.  Tradycyjna święconka składała z potraw, które  miały zapewnić pomyślność - zdrowie i dostatek. Były to: jajka, chleb, chrzan, sól, wędlina, mięso, ser. Ponadto – baranek wielkanocny jako symbol ofiarności Chrystusa. Dawniej  święconce towarzyszyły różne wierzenia. Na przykład panny musiały  jak najprędzej wrócić z poświęconym pokarmem do domu,  aby  szybko wyjść za mąż. Sądzono też, że trzykrotne obejście domu ze święconką zapewni rodzinie powodzenie, zakopanie poświęconych jajek w ogrodzie i na polu – urodzaj, a pod węgłem – szczęście i bogactwo. W Wielką Sobotę w kościołach święci się też ogień (który spala wszystko co stare) i wodę (która daje życie).

Wielki Tydzień, poprzedzający Wielkanoc, jest wypełniony uroczystościami religijnymi, ale również tradycjami ludowymi oraz zwyczajami domowymi. Wprawdzie z czasem wiele tradycyjnych obrzędów poszło w zapomnienie, ale nadal to okres refleksji religijnej, wiosennych porządków, a także przygotowań świątecznych potraw. I tak jak niegdyś, w wielu domach  wieczór  wielkosobotni jest czasem odpoczynku oraz radosnego oczekiwania na święto Zmartwychwstania.

Rinn

 

Grafika:

https://i.pinimg.com/736x/6a/6e/15/6a6e15f4a87f1c10d3bfe7a37bb391c9.jpg

https://flowersbulbs.pl/wp-content/uploads/IMG_8598.jpeg

https://muzeumjaslo.pl/wp-content/uploads/2020/10/3065-Etnografia-Wielkanocna-kolatka-drewniana-czteromlotkowa-ok.-1945-r.-wys.-24-cm-szer.-17-cm-gl.-175-cm-min-scaled.jpg

https://www.muzeumrolnictwa.pl/user/pages/03.aktualnosci/aktualnosci-biezace/niecodziennik-muzealny-koszyczek-wielkanocny/03.jpg