Przeczytane, przemyślane, skomentowane

                 Sen pod lupą

 

Człowiek jest geniuszem, kiedy śni.

(Akira Kurosawa)

Człowiek na sen przeznacza około 1/3 swojego życia. Większość nie zastanawia się jednak nad znaczeniem i potrzebą snu. Co dzieje się z naszym ciałem, gdy śpimy? Jak ważny jest sen? Między innymi na te pytania spróbuję odpowiedzieć w dzisiejszym artykule.

Czym jest sen? Według definicji  jest to odwracalny  stan obniżenia świadomości. Można go podzielić na dwie główne fazy: NREM i REM. Faza non-rapid  eye movement (NREM) to sen głęboki, którego celem jest regeneracja organizmu. W tej fazie oddech reguluje się, obniża się temperatura ciała i ciśnienie tętnicze, a organizm przeprowadza procesy chemiczne odbudowujące tkanki i wzmacniające układ odpornościowy. Mózg w tym czasie przygotowuje się do bardzo aktywnej pracy, którą rozpocznie w fazie REM. 

Faza REM (Rapid Eye Movement) to inaczej sen paradoksalny. Tutaj mózg rozpoczyna pracę nad koncentracją i procesami pamięciowymi, tworząc własną bazę danych. Poprzez sen człowiek przyswaja niedawno poznaną wiedzę oraz procedury motoryczne (np. kroki taneczne), ponieważ mózg jeszcze raz przetwarza to, czego już się dowiedział, dodatkowo to utrwalając. Jednym z elementów snu paradoksalnego jest paraliż  senny, będący naturalnym zjawiskiem występującym podczas snu. Zapobiega między innymi gwałtownym ruchom kończyn (dzięki niemu na przykład nie zerwiesz się z łóżka i wybiegniesz z pokoju, kiedy śnisz o tym, że biegniesz). Paraliż wywołuje w nas lęk dopiero wtedy, gdy po obudzeniu nie możemy się poruszyć. Przyczyną tej sytuacji jest zbyt gwałtowne wybudzenie się. Mózg odzyskał świadomość, a ciało wciąż śpi, jest sparaliżowane. Stan ten wywołuje strach, a to z kolei jest przyczyną koszmarów sennych, które powstają w oparciu o nasze emocje. Dlatego jeśli obudzisz się i poczujesz, że jesteś sparaliżowany, uspokój się i zacznij głęboko oddychać, myśląc o czymś przyjemnym.

Kolejnym ciekawym zjawiskiem, występującym dość rzadko, jest świadomy sen, w którym człowiek dokładnie kontroluje wykonywane czynności, przeżywając je intensywniej niż w rzeczywistości. Odpowiedzialny jest za to płat czołowy, który nagle wyłącza logiczne myślenie. W świadomym śnie wszystko wydaje się możliwe i normalne, bo tak mówi nasz mózg. Technika ta, bardzo długotrwała w nauce, ale możliwa do wyćwiczenia, jest wykorzystywana na przykład w leczeniu koszmarów.

Sny są zobrazowaniem naszych wspomnień lub marzeń. Mózg w fazie REM łączy pojedyncze obrazy w jeden ciąg, który czasami pozbawiony jest logicznego sensu, ukazując obrazy fantastyczne, a w niektórych przypadkach odzwierciedla rzeczywistość. Każdy człowiek przynajmniej raz w życiu doświadczył snu proroczego. Nie dotyczą one raczej niesamowitych wizji, ale sytuacji codziennych, zwyczajnych. Są przez człowieka odczuwane jako Déjà vu (przykładowo: nocą śni nam się, gdzie zostawiliśmy zgubiony wcześniej dokument, a rano znajdujemy go dokładnie w tym samym miejscu).

Na koniec przedstawiam kilka ciekawostek dotyczących snu. W celu propagowania zdrowego snu w teatrze w Cagliari (stolica Sardynii) wystawia się sztukę Heike Schmidt pod tytułem Bed and breakfast. Zaczyna się ona o 23⁰⁰, kończy o 8⁰⁰ i polega na namawianiu widzów do spania. Na scenie jest urządzana zbiorowa sypialnia z łóżkami, kocami i poduszkami. Artyści chodzą między łóżkami, recytują wiersze i życzą widzom dobranoc w różnych językach. Spektakl kończy się specjalną piosenką na powitanie dnia i wspólnym śniadaniem.

Hipersomnia oznacza nadmierną senność. Związane z nią zaburzenie to narkolepsja, czyli niekontrolowane napady snu w ciągu dnia. Pojęcie parasomnia określa natomiast wykonywanie niekontrolowanych czynności podczas snu, na przykład nagłego płaczu, machania rękami czy lunatykowania (wstawania i poruszania się bez świadomości). Zrywy  miokloniczne to niegroźne skurcze mięśni (często występujące podczas snu nagłe machnięcie nogą lub ręką). Osoby niewidome także śnią, wykorzystując do tego inne zmysły takie jak słuch czy dotyk. 12% ludzi śni w barwach biało-czarnych.
Jeżeli masz jakieś ciekawe doświadczenia dotyczące snów, zachęcam do podzielenia się nimi w komentarzach. Pamiętaj, że sen jest podstawą prawidłowego funkcjonowania twojego organizmu. Lepiej się uczysz, więcej zapamiętujesz, masz lepszy humor – same korzyści! Dobrych snów!

Weronika

Grafika:

http://bonavita.pl/data/2016/01/to-co-jesz-wpywa-na-to-jak-spisz-dieta-na-dobry-sen-870x400.jpg

http://mozgaktywacja.pl/wp-content/uploads/2016/11/64138863_l.jpg

https://tricksofmind.pl/wp-content/uploads/2015/11/%C5%9Awiadomy-sen-po-co-to-robi%C4%87-768x432.jpg

http://s.redefine.pl/dcs/o2/redefine/cp/pi/piqxkkxfx7tr6rwnziprmh313otc4ka

Co w trawie piszczy?

        Zagraliśmy dla Adriana!

 

Szczęście to jedyna rzecz, która się mnoży, jeśli się ją dzieli.

(Albert Schweitzer)

Dzień Wolontariatu. Wolontariat  to wspaniała inicjatywa, z dnia na dzień stająca się coraz bardziej popularna. Nie ma przesady w stwierdzeniu, że przyczyniają się do tego również uczniowie naszej szkoły, którzy od lat uczestniczą w wielu akcjach i  przedsięwzięciach charytatywnych. Niesienie pomocy oraz wywoływanie uśmiechu na twarzach innych to główny cel wolontariatu działającego w liceum. Cieszy się on dużą popularnością wśród uczniów, którzy chcą pomagać i bezinteresownie poświęcają swój czas innym.  8 grudnia 2017 roku  w naszej szkole odbył się Dzień Wolontariatu. Przez cały dzień działała kawiarenka, która co przerwę przyciągała mnóstwo uczniów. Można było przytulić się, ponieważ po korytarzu chodziły darmowe przytulasy, i otrzymać serduszko z ważną w życiu wartością czy radą.

Zagrajmy dla Adriana, razem możemy więcej. Tego dnia na Rynku Solnym w Zamościu odbył się również  happening Zagrajmy dla Adriana, razem możemy więcej. Zorganizowany wspólnymi siłami przez I Liceum Ogólnokształcące im. Jana Zamoyskiego w Zamościu i Fundację DKMS. Celem było nagłośnienie potrzeby rejestracji potencjalnych dawców szpiku. Już po godzinie 11:00 przed budynkiem Akademii Zamojskiej zebrał się wielki orszak uczniów i nauczycieli. Każdy uczestnik happeningu  został wyposażony w baloniki, chorągiewki, wielu z nas niosło transparenty i plakaty. Pierwszym przystankiem akcji był Rynek Solny. Wszystkich powitał Prezydent Miasta Andrzej Wnuk, który również wsparł akcję. Po jego przemowie nastąpił pokaz freestyle football, uczniowie wykonywali wzruszające utwory muzyczne. Następnie  wszyscy przeszliśmy na Rynek Wielki z transparentami i ulotkami, które rozdawaliśmy. Kiedy ja mówię: ADI! Wy mówicie: WALCZ! ADI… WALCZ! Tak właśnie brzmiało hasło przewodnie marszu. Dzięki niemu wszyscy mogli usłyszeć,  komu pomagamy. Przed gmachem naszego liceum ułożyliśmy też wielki żywy  napis ADI WALCZ !  Całą akcję pomogły nam nagłośnić lokalne media. Oczywiście, nie zabrakło pamiątkowego zdjęcia wszystkich zaangażowanych w przedsięwzięcie. Mamy nadzieję, że dzięki naszej akcji Adrian oraz inne potrzebujące osoby znajdą potencjalnych dawców.

Zostań dawcą szpiku! W Polsce co godzinę ktoś dowiaduje się, że ma białaczkę, czyli nowotwór krwi. Tę diagnozę słyszą rodzice małych dzieci, młodzież, dorośli. Bez względu na wiek – każdy może zachorować. Na szczęście każdy może też pomóc. Dla wielu chorych jedyną szansą na życie jest przeszczepienie szpiku lub komórek macierzystych od niespokrewnionego dawcy. Na stronie Fundacji DKMS znajdują się informacje, że na świecie jest zarejestrowanych  ponad 30 mln potencjalnych dawców szpiku, w samej Polsce – ponad 1 mln. To jednak wciąż za mało! Aż co piąty pacjent nadal nie znajduje swojego genetycznego bliźniaka i nie ma szans na przeszczepienie, które niejednokrotnie jest  jedynym sposobem na powrót do zdrowia. Dawcą szpiku może zostać każdy zdrowy człowiek w wieku od 18 do 45 lat. Dlatego zachęcamy, by włączyć się w tegoroczną akcję w Zamościu  już w  czasie tego weekendu:

sobota, 16 grudnia

9.00-21.00 - Galeria Twierdza, ul. Przemysłowa 10, Zamość

10.00-20.00 - Zamojskie Centrum Informacji Turystycznej i Historycznej, Rynek Wielki 13, Zamość

niedziela, 17 grudnia

10.00- 20.00 -  Galeria Twierdza, ul. Przemysłowa 10, Zamość

10.00-20.00 - Zamojskie Centrum Informacji Turystycznej i Historycznej, Rynek Wielki 13, Zamość

9.00-21.00 - Carrefour, ul. Lwowska 56, Zamość

10.00-18.00 - Dom Kultury, ul. Parkowa 9, Łabunie

Wszystkich zainteresowanych odsyłamy też na stronę Fundacji: https://www.dkms.pl/pl Wystarczy wejść na stronę i wypełnić formularz rejestracyjny. W ciągu 2 dni od wypełnienia zgłoszenia na podany adres zostaje wysłany pakiet rejestracyjny zawierający pałeczki do poboru wymazu z jamy ustnej oraz formularz do wypełnienia. Pałeczki (koniecznie dwie),  wraz   z poprawnie wypełnioną deklaracją, należy odesłać pocztą na adres fundacji. Koszt rejestracji, przesyłki i przeprowadzenie badania zgodności antygenowej HLA potencjalnych dawców jest w całości pokrywany przez Fundację DKMS.

Podarowanie szansy na życie jest dobrem samym w sobie, może warto więc poświęcić tych  kilka minut na rejestrację, bo  może na lepsze zmienić życie więcej niż jednej osoby. A przecież nie jest to skomplikowane, prawda?

Weronika

Grafika:

zdjęcia własne

https://i.ytimg.com/vi/EYXD7Jb0Dg8/maxresdefault.jpg