1 marca 2015

Literackie fascynacje

 

Wypracowanie na piątkę






Dobrze  pisać, znaczy czynić myśl widzialną.

(Ambrose Bierce)

  


Czy pisanie wypracowań może być przyjemnością?  Dla niektórych tak, dla większości to udręka. Ponieważ jednak nie możesz tego uniknąć, trzeba zrobić wszystko, żeby twoje prace były jak najlepsze. Wtedy przynajmniej będzie  satysfakcja i rekompensata za poświęcony czas, który można było spożytkować  o wiele przyjemniej. 

Ambrose Bierce  sądzi, że dobrze pisać, znaczy czynić myśl widzialną. Temu trzeba podporządkować zarówno język wypowiedzi, jak i kompozycję pracy.

Kompozycja – rzecz banalna! Wystarczy zastosować trójdzielną budowę: wstęp, rozwinięcie i zakończenie (podsumowanie) – każda część musi być wyróżniona akapitami. Wiadomo, że rozwinięcie może się składać z kilku akapitów zawierających nowe zagadnienia(myśli). Ważne! Wstęp i zakończenie są krótsze od rozwinięcia.

Wszystkie niemal  wypracowania to rozprawki lub wypowiedzi argumentacyjne, których istotą jest udowodnienie (uzasadnienie) zajętego stanowiska, czyli tezy albo rozważenie hipotezy.  Teza  to sąd wyrażony  w formie zdania oznajmującego, rozwiązanie problemu postawionego w temacie, twierdzenie. Oto przykłady: Nie każda matka jest uosobieniem archetypicznej miłości do dziecka.  Dążenie do stworzenia lepszego świata  nie usprawiedliwia zabijania.  Cierpienie czasami uszlachetnia człowieka,   a czasami degraduje.     Hipoteza to stwierdzenie, co do prawdziwości którego nie jesteśmy pewni, wymaga więc  sprawdzenia (rozważenia).   Przykłady. Przyczyną samotności człowieka może być jego osobowość.  Wydaje się, że  postępowanie człowieka najbardziej  determinują instynkty i emocje. Mam wrażenie, że bohaterki utworów romantycznych  nie były wyjątkowe, lecz dość pospolite.  

Ważną rzeczą jest spójność tekstu, ponieważ kompozycja pracy staje się wtedy przejrzysta, a czytającemu łatwiej zrozumieć myśl piszącego. Oznacza powiązanie ze sobą pojedynczych zdań i akapitów  tak, aby były zgodne znaczeniowo, logicznie i gramatycznie. Należy więc wykorzystać takie spójniki jak: więc, a zatem, chociaż, poza tym, ponadto, mimo to, również, także, ale, jednak. Chociaż Rzecki nie mógł wziąć udziału w powstaniu styczniowym, jednak wspierał  dążenia niepodległościowe Wokulskiego. Ponadto nigdy nie porzucił marzeń o wyzwoleniu kraju, wiążąc je z Napoleonem. Można zatem powiedzieć, że był idealistą politycznym. Między akapitami trzeba stosować elementy łączące: W nawiązaniu do… Warto się zastanowić również nad… Podkreślmy także…W odróżnieniu od… Podobnie jak…  Zdecydowanie odradzam pisanie: pierwszym moim argumentem, drugim…, trzecim…, ostatnim… Możesz napisać pracę ani razu nie używając słowa argument –  będzie wtedy dojrzalsza, a nie   po szkolnemu  dziecinna. Odradzam także stwierdzenie: myślę, że udowodniłem…

Styl wypracowania musi mieć oficjalny charakter, nie możesz więc stosować określeń potocznych, wulgaryzmów, nieuzasadnionych zdrobnień, skrótów  ani poetyzmów. Musisz zachować językową zasadę decorum. Nie wolno ci pisać: Seweryn Baryka był tatą Cezarego. Maciek Boryna…. Ignacy (zamiast Ignacy Rzecki).  Pan Mickiewicz… K. Baczyński (pełne imię i nazwisko albo tylko nazwisko). Izabela Łęcka flirtowała na lewo i prawo.  Wokulski cholernie cierpiał. Cezary nie ogarniał polskich problemów. Niedopuszczalne jest pisanie: osobiście myślę (sądzę, uważam). Po prostu: myślę, uważam, sądzę. Osobiście można odebrać przesyłkę na poczcie!

Należy  również  zadbać o poprawność językową. Błędy wynikają przede wszystkim  z braku wiedzy na temat słownictwa i zasad gramatyki, ale też z niedostatecznej dbałości o poprawność wypowiedzi, która z kolei, często jest następstwem lenistwa. No i oczywiście – może wynikać ze stresu i zmęczenia. Jaka jest na to rada?  Dużo czytać, korzystać z poradników językowych, a także ćwiczyć, ćwiczyć, ćwiczyć…   Nie sposób omówić wszystkie popełniane błędy, zwróć  więc uwagę  na  rażące, najczęściej występujące.

Fleksja, czyli odmiana wyrazów.  Pisz: to wypracowanie (nie te!). Tę rewolucję  w Baku… (nie tą!). Lulek i Cezary  to dwóch mężczyzn albo dwaj mężczyźni (nie! dwoje mężczyzn). Dwoje ludzi to Laura i Cezary.  Powtórz  wiadomości z zakresu fleksji, a unikniesz błędów. Używaj formy: dwoje ludzi (dzieci)  - a  nie dwójka ludzi (dzieci).

Składnia  także powinna być poprawna. Tymczasem często są  popełniane błędy w sąsiadujących ze sobą  zdaniach. Oto przykłady.  Bohaterem epopei Mickiewicza jest szlachta. Pielęgnują oni tradycję narodową. (powinno być:  pielęgnuje ona).  Polska młodzież walczyła z rusyfikatorami, dlatego zasługują na podziw i szacunek. (powinno być: zasługuje). Inny błąd wciąż popełniany: Czytając wiersz Słowackiego, przypomniał  mi się los polskich emigrantów (powinno być: gdy czytałam…). Reasumując  człowiek jest kowalem swojego losu (powinno być: reasumując należy zauważyć, że człowiek jest kowalem swojego losu).

Wartość pracy obniża powtarzanie tych samych wyrazów i to w bliskim sąsiedztwie. Na przykład: pisarz, utwór, przedstawił. Używaj synonimów, pamiętając jednak, że nie wszystkie wyrazy bliskoznaczne można stosować wymiennie, choćby ze względu na ich zabarwienie uczuciowe. O ogarze nie mów, że to psinka. O rumaku  - szkapa. Nie zastępuj bezmyślnie  jednych pojęć innymi. Oda do młodości Mickiewicza nie jest książką (to utwór, tekst, wiersz). Fraszka Kochanowskiego  Na lipę nie jest dziełem. Ale dziełem jest Wesele Wyspiańskiego. Nie nadużywaj zaimków wskazujących: ten, ta, to.

Można by jeszcze długo pisać o błędach słownikowych, frazeologicznych, słowotwórczych, ortograficznych czy interpunkcyjnych.  One również obniżają wartość pracy, ale możesz je wyeliminować, pracując nad kulturą języka. To ambitny  cel,  ale nie niemożliwy  do  osiągnięcia.

Staraj się uatrakcyjnić i wzbogacić pracę, na przykład  przez cytaty – oczywiście właściwie zapisane i stosowane z umiarem.  Nie mogą one  zajmować połowy lub większości pracy.  Aby podnieść wartość  wypracowania, przywołaj  inne teksty kultury związane  z opisywanym  tematem : obrazy, filmy, spektakle teatralne, plakaty, rzeźby, teksty  filozoficzne itd.  Oczywiście, musisz je znać!

Naucz się  terminów  literackich, by móc się nimi posługiwać  w swojej pracy.

Przeczytaj i zapamiętaj! Wydrukuj post  i wklej do zeszytu! Nie rozstawaj się  z przedstawionymi radami, a także pracuj nad ich wdrożeniem. Aż któregoś dnia okaże się, że potrafisz  dobrze pisać, czyli możesz  uczynić myśl widzialną.

Humanistka

 
Grafika:

https://tarotwrozby.pl/wp-content/uploads/2016/11/mathematics-1660860_1280.png

http://www.margietka.pl/wp-content/uploads/2016/03/wpid-praca-magisterska-oznacza-pisanie-bez-konca-071cd236b3b9286867b843d2dbd0ee1f-329x269.jpg 

26 lutego 2015

Myśli o wychowaniu



    Internetowy savoir - vivre
     
      

Żyjemy w czasach,
w których kulturze grozi,
że zginie od środków kultury.
(Friedrich Nietzsche)


Jeśli tego nie wkleisz na swój profil, to za 3 dni umrze ci mama.  Albo: Wklej to na swój profil, a ktoś, kogo kochasz, jutro o 19. wyzna ci miłość.  To chyba wszystkim dobrze znane „łańcuszki szczęścia’’ zaśmiecające  fora internetowe. Pewnie każdy z nas spotkał się również z tzw. trollowaniem. Ale zacznijmy od początku.

Netykieta to zbiór zasad dobrego zachowania w Internecie. Etymologia tego wyrazu jest niemalże banalna, bo jest to po prostu połączenie wyrazów: net   (z angielskiego sieć) oraz etykieta. Zasady w niej zawarte nie są dokładnie skodyfikowane, nikt  nie zajmuje się także nakładaniem kar pieniężnych lub cielesnych na osoby jej nieprzestrzegające. Konsekwencją tego może być po prostu interwencja administratora, który takiego delikwenta pozbawi możliwości korzystania z danej strony internetowej. A po co to wszystko?  Po to, aby Internet nie był zbiorowiskiem chorej społeczności, która nie wie, jak się zachować i narusza nawzajem swoje prawa.
   
Zasad należących do netykiety jest wiele i uwierzcie mi, że jeśli chciałabym omówić każdą z nich, pewnie musiałabym to zrobić w kilku postach. Ale tu nie chodzi o to, żeby zrobić wykład, który zanudzi każdego. Przedstawię więc trzy główne zasady netykiety : myśl, nie działaj na czyjąś szkodę oraz nie nadużywaj.   

Język pokemoniasty, fala lub też trawka nie są  przyjemne dla oka. Polega on na pisaniu jednego wyrazu równocześnie dużymi i małymi literami, podwajaniu liter lub fonetycznym zapisie słów, np. sŁiiT lub CiO sŁyChAć? Osoby używające tego języka to tzw. pokemony. Z jednej strony  można takim  osobom zazdrościć wytrwałości, bo  nie wiem,  czy potrafiłabym napisać chociaż cztery zdania, pilnując się, aby po każdej literze używać klawisza Caps Lock. No, ale z drugiej strony, to nie wygląda dobrze. Właściwie, to w ogóle nie wygląda!
   
Do zjawiska krytykowanego przez netykietę, należą również „łańcuszki szczęścia”, których przykłady pokazałam na początku. Niby jaki wpływ na moje życie ma fakt, czy je wkleję czy nie? Organizm mamy nagle dostanie sygnał, że pora przestać dobrze funkcjonować, a chłopaka nagle oświeci   i będzie moim Romeo?  Chyba jednak nie…

Ważny jest także umiar. Jeśli w dwóch zdaniach widzę piętnaście emotikon, to  tracę cierpliwość. Uśmiechy czy buziaczki mają być ozdobnikiem  a nie główną treścią tekstu. Ciągłe pisanie wielką literą również jest sprzeczne  z netykietą. Może to być odbierane negatywnie - jako podniesiony głos lub krzyk.  

Do zasad dobrego zachowania w Internecie  należą również odpowiednie formuły początkowe i końcowe e-maili. Taka informacja przyda się pewnie każdemu, kto chce napisać do dyrektora, nauczyciela lub pracodawcy i nie chce popełnić gafy. Listy formalne należy  odróżnić od nieformalnych, a sformułowania cześć lub trzymaj się zostawić dla kolegów. Ważne jest, aby po formule otwierającej list postawić jakiś znak, np. przecinek lub wykrzyknik. Różnica jest taka, że jeśli postawimy przecinek to treść rozpoczynamy małą literą, a jeśli wykrzyknik - to wielką.
Czym jest trollowanie? To antyspołeczne zachowanie charakteryzujące się na przykład: wstawianiem linków z obraźliwą treścią, częste zadawanie tych samych pytań, na które odpowiedź została już udzielona, wszczynanie kłótni lub też pogardliwy stosunek do innych internautów. Termin pochodzi od angielskiego „Trolling for fish” - metoda łowienia ryb na haczyk. Jaki to ma związek? Troll zarzuca swój haczyk  przez poruszanie kontrowersyjnych tematów. Najlepiej „nie karmić trolla (don’t feed the troll)”, czyli nie wchodzić z taką osobą w polemikę, ponieważ to potęguje jego bezczelne zachowanie.
  
Korzystając z Internetu musimy pamiętać, że mamy nie tylko  prawa, ale też obowiązki. Dbając o to, jak piszemy, dbamy  jednocześnie o swój wizerunek, a także o komfort innych użytkowników. Czy często spotykasz się na forach z językiem pokemonów lub z trollowaniem?

Ola 

Grafika:

https://encrypted-tbn0.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcS2Q4c05GwMLzXIqpSIAJCCkTYP8rQqmhT3ZbngBbsLiy1fi0CTz1X9Qg9eIWZC_kr6yz0&usqp=CAU

https://64.media.tumblr.com/8579d74685ca09cc71acc66e43bd21a9/tumblr_inline_psgznaHsRs1we6rle_640.jpg