Rodzice nie mogą uchronić dziecka przed reklamami,
ale mogą nauczyć je krytycznego ich traktowania.
(Rozwój dziecka- Edukacja)
Postanowiłam powrócić do poruszanego już przeze mnie tematu dotyczącego dzieci, które niemalże od urodzenia stają się bohaterami reklam. Chciałabym się zająć wpływem spotów telewizyjnych na najmłodszych, będących tym razem po drugiej stronie ekranu telewizora (jak na zdjęciu obok). Reklamy, jak wiadomo, nigdy nie są wiarygodne, a przynajmniej niecałkowicie. Niosą ze sobą także niebezpieczne przekazy, które dzielimy na zamierzone i niezamierzone.
Dzieci w wieku przedszkolnym (…) wierzą, że reklamy mówią prawdę, są więc bardzo podatne na ich perswazję. (…) Traktują reklamę jak każdy inny film. Dopiero w wieku szkolnym zaczynają rozumieć, co jest ich celem – pisze prof. dr hab. Maria Braun-Gałkowska. Badania pokazują, że znaczną część zakupów dorośli robią pod wpływem dzieci kształtowanych przez telewizję (w tym przez reklamy). Pośrednie oddziaływanie na dorosłych poprzez dzieci jest świadomie zamierzone, ponieważ przynosi reklamodawcom zyski. Część reklam adresują wprost do dzieci, dlatego umieszczają je w bezpośrednim sąsiedztwie, np. bajek. Reklamy najczęściej dotyczą zabawek i tzw. „śmieci żywieniowych”. Reklamodawca wie, że dzieciom pozwala się na coraz więcej, a one umieją przekonać rodziców do kupienia zachwalanych produktów.
Czym są oddziaływania niezamierzone? To skutki manipulacji. Na przykład postawa konsumpcyjna, którą od bohaterów reklam przejmują widzowie. Jeśli dziecko widzi, że rodzina posiadająca „supersamochód” wyjeżdża na przeróżne wycieczki i jest szczęśliwa, to myśli sobie: „Moja też musi taki mieć.”, a potem, tak samo jak reklamodawcy, manipuluje rodzicami. Reklamy słodyczy i innych tzw. śmieci żywieniowych pobudzają zaś młode społeczeństwo do łakomstwa. No bo niby dlaczego Piotruś nie może jeść czekoladowych batoników w nowym (funkcjonalnym!) opakowaniu, skoro Kacperek po zjedzeniu pysznego wafelka jest taki pełen energii? Zarówno spoty telewizyjne, jak i filmy, zawierają także coraz więcej obrazów erotycznych. W telewizji normą jest pokazywanie prawie że nagich kobiet czy rzeczy związanych z seksem, które trafiają do podświadomości małego widza.
Aby wzbogacić swoją wiedzę na temat relacji telewizja – dziecko, sięgnęłam po książkę Psychologia rozwoju człowieka, której autorzy (Denise Boyd oraz Helen Bee) w jednym z rozdziałów stawiają sobie pytanie: „Czy telewizja jest szkodliwa dla rozwijającego się mózgu?” W swoim krótkim tekście, powołując się na zespół badaczy kierowanych przez Dimitriego Christakisa, piszą: „nadmiar telewizji poniżej trzeciego roku życia może spowodować zmiany w mózgu, które sprzyjają rozwojowi zaburzeń nadaktywności z deficytem uwagi (ADHD) w wieku szkolnym”. Przywołują także radę Amerykańskiej Akademii Pediatrycznej skierowaną do rodziców, aby nie włączali oni telewizora dzieciom, które nie ukończyły dwóch lat. Na koniec stwierdzają jednak, że dotąd nie udowodniono bezpośredniej zależności pomiędzy oglądaniem telewizji a rozwojem mózgu. Bądźmy więc ostrożni, ale nie panikujmy.
Szczerze mówiąc, od paru lat telewizji oglądam bardzo mało, a od września w ogóle, nie licząc kilku piątkowych filmów. Może więc mało wiem na temat obecnych reklam, ale wystarczająco dużo naoglądałam się ich, gdy byłam mała, by wiedzieć, jak silny mają wpływ na młodego widza. Wydaje mi się, że byłam raczej grzeczną córką. Z pewnością mogę stwierdzić, że nigdy nie wymagałam od mamy czy taty, żeby mi coś kupili, nawet jeśli czegoś bardzo chciałam. Dobrze pamiętam reklamy z mojego dzieciństwa przedstawiające domki lalek Barbie, sikające bobasy czy gadające psy. Wszystkie zabawki podobały mi się, pozostawały jednak one tylko marzeniem. To wychowanie i wartości wpajane przez rodziców od maleńkiego mają duży wpływ na to, czy dziecko będzie z dystansem oglądało reklamy.
Mam nadzieję, że post zostanie przez Was nie tylko przeczytany, ale także przemyślany.
Doris
Grafika:
https://www.tygodnikpowszechny.pl/sites/default/files/styles/featured/public/000736fb-117d-4f3c-a9b6-b7f35b4226a5.jpg.webp?itok=CCN-WkSu
https://cdn.mamaklub.pl/uploads/_cache/7511/article/ogladanie-tv-nowe-1450736654-621.jpg
